منبع " سایت ایرانتو "
کانادا در بین کشورهای غربی ، یکی از محبوب ترین مقصدهاست. زیرا هر متقاضی که 67 امتیاز از 100 را بدست آورد، با هر رشته تحصیلی و تخصصی می تواند، تقاضای مهاجرت کند. این امتیازات شامل مدرک تحصیلی، سابقه کار، توانایی زبان، معرفی شغلی و داشتن خویشاوند در کانادا می شود. سیستم امتیاز بندی کانادا که اصطلاحا " human capital model" نام دارد، ارتباطی با بازار کار و نیازهای آن ندارد. در واقع کانادا می خواهد افراد تحصیل کرده را که بتوانند خود را به سرعت در شیوه زندگی موجود در این کشور وفق دهند ، جذب نماید تا به سرعت و به بهترین شکل در مسیر توسعه گام بردارد.
از سال 1995 تاکنون، شمار متقاضیان مهاجرت به کانادا، به مرور به حدود 950 هزار نفر رسیده و مدت زمان انتظار برای طی شدن مراحل پذیرش، به 6 تا 7 سال افزایش یافته است. پیش بینی می شود درصورتیکه وضعیت به همین منوال ادامه یابد، تعداد متقاضیان تا سال 2012 به بیش از 1.6 میلیون نفر و مدت انتظار به 10 تا 12 سال نیز برسد. این در حالیستکه پذیرش سالانه کل کشور در حدود 250،000 نفر ثابت مانده است. از این تعداد 60 درصد متعلق به گروه مهاجران اقتصادی است که یک سوم آنها یعنی 50،000 نفر را متخصصین(کارگر ماهر) تشکیل می دهند. در سال 2001 دولت لیبرال وقت، تصمیم گرفت به منظور کم کردن میزان متقاضیان، سیستم امتیازبندی را سخت تر کند، اما این تغییر با شکایت برخی از متقاضیان با شکست مواجه شد و وزارت مهاجرت، مجبور به بازگرداندن امتیازهای قبلی شد.
نگرانی دولت کانادا نسبت به از دست دادن نیروهای متخصص مورد نیاز، هر روز بیشتر و بیشتر می شود. چرا که بسیاری از آنان پس از مدتی انتظار، ترجیح می دهند به سراغ کشورهایی بروند که پروسه سریعتری را دنبال می کنند و یا اصلا از خیر مهاجرت بگذرند.قانون مهاجرت به کانادا برخلاف انگلیس و استرالیا، شامل همه متقاضیان می شود ، در حالیکه در کشورهای مذکور، تنها بر اساس رشته مورد نیاز کشور، به پذیرش مهاجر اقدام می شود و همین امر باعث کم شدن مدت زمان اقدام، حتی به یک سال هم می شود.
خانم دایان فینلی، وزیر مهاجرت اخیرا گفته است، کانادا در رقابت بین جذب نخبگان عالم ، از سایر کشورها عقب مانده است. البته از دیدگاه وکلای مهاجرت موضوع " زمان انتظار" و "زمان بررسی پرونده" با هم متفاوت است، چرا که معمولا مدت زمان پروسس یا بررسی و تأیید درخواست ، تقریبا در همه کشورها یکسان است.وزارت مهاجرت اخیرا ، طرحی را در قالب متمم بودجه سال 2008 ارائه کرده که در صورت تصویب ، می تواند در خصوص نحوه گزینش متقاضیان، اختیارات قابل توجهی به وزیر بدهد.
بطوریکه ایشان خواهد توانست میزان پذیرش مهاجر را به نحو مقتضی محدود کند و از سوی دیگر ، متناسب با درخواست بازار کار ، متخصصین برخی از رشته ها را در اولویت قرار دهد تا در اسرع وقت وارد کشور شوند.این موضوع با عکس العمل منفی و بعضا تند احزاب مخالف دولت روبرو شده است. آنان معتقدند این اختیارات می تواند باعث محرومیت افرادی شود که حتی همه شرایط مهاجرت را داشته باشند چرا که در آن قید شده ویزا "ممکن است" توسط افسر مهاجرت صادر شود در حالیکه در قانون فعلی تصریح شده که افسر مهاجرت باید ویزا را صادر کند.
دولت محافظه کار ، با زیرکی تصمیم گرفت، لایحه مذکور را در قالب متمم بودجه ارائه کند، کاری که حزب لیبرال برای مقابله با آن آمادگی لازم را نداشت. به همین دلیل در جریان سه مرحله رأی گیری در مجلس عوام، آن حزب حاضر به مخالفت با آن نشد ، زیرا که آنان معتقد بودند ، این کار موجب شکست طرح و درخواست انتخابات زودرس توسط دولت می گردید.اما حزب نئودمکرات ، سومین حزب قدرتمند کشور، با متهم کردن حزب لیبرال به دورویی در این زمینه، به شدت با طرح جدید مخالفت ورزیده است. مواضع این حزب که از حمایت اکثر گروه های قومی برخوردار است بر این عقیده استوار است که با تصویب آن، راه برای محدود کردن ورود پیروان یک مذهب، یا افراد متعلق به یک ملیت و زبان خاص به کانادا فراهم خواهد شد.قانون جدید محدودیت های شدیدی را نیز بر ملحق شدن افراد خانواده مهاجران به آنان ایجاد می کند ، چرا که ممکن است دولت ترجیح دهد به عوض آنان سهمیه متخصصین را بیافزاید. همچنین براساس این طرح، پناهندگان می بایست درخواست خود را از داخل خاک کانادا ارائه کنند.کارشناسان معتقدند حتی اگر طرح جدید به اجرا در آید، شامل پرونده های مربوط به 26 فوریه 2008 به بعد خواهد شد و رسیدگی به پرونده های انباشته شده فعلی، 5 سال طول خواهد کشید . برای همین آنان در موثر بودن آن نسبت به کاهش حجم متقاضیان ابراز تردید کرده اند.
رییس انجمن مشاوران حرفه ای مهاجرت در این زمینه می گوید:" انباشتگی میزان متقاضیان و سختی ورود به کانادا، شامل همه متقاضیان نمی شود، چرا که اگر شما از آمریکا اقدام نمایید ، در عرض کمتر از یک سال موفق به دریافت ویزا می شوید ، اما در خوشبینانه ترین حالت، این مدت برای آفریقا یا خاورمیانه حدود 4 سال و برای سایر کشورهای آسیایی بیش از این است."طی پنج سال گذشته، دپارتمان مربوطه، مبلغ 109 میلیون دلار برای تسریع پذیرش مهاجر و کم کردن حجم متقاضیان در صف انتظار تخصیص داده و حتی گروه های کمکی نیز به دفاتر ویزا در کشورهای چین و هندوستان اعزام کردند.
برای همین کارشناسان امور مهاجرت معتقدند اگر دولت قصد کم کردن میزان افراد منتظر را دارد، می بایست ضمن افزایش منابع مالی و انسانی در سفارتخانه ها، سهمیه پذیرش سالانه را نیز بیشتر کند.پیشنهاد دیگر پذیرش مشروط متقاضیانی است که حداقل شرایط لازم را کسب کرده اند ، تا آنان بتواند مابقی پروسس پرونده شان را در کانادا طی کرده و پس از تکمیل، گواهی اقامت دائم اخذ کنند.در حال حاضر انتقادهای زیادی بر سیستم امتیازبندی موجود وارد آمده است، خانم دایان فینلی، بارها از اینکه این سیستم پاسخگوی بازار کار کانادا نیست، گلایه کرده است.
برخلاف کانادا که متقاضیان بلافاصله پس از درخواست، در صف انتظار قرار می گیرند، کشورهای انگلیس ، استرالیا و نیوزلند ، از متقاضیان می خواهند توانایی زبان، و تخصص لازم برای حرفه مورد نظر خودشان را حتی قبل از درخواست مهاجرت، تأمین و تضمین نمایند، این امر باعث می شود، عده ای از همان ابتدا به دلیل عدم هماهنگی با شرایط مورد نیاز، از درخواست مهاجرت منصرف شوند.کارشناسان تأکید می کنند که کانادا نیز می بایست سیستم امتیازبندی خود را به همان شکل تغییر دهد. برای مثال ، استرالیا دارای سیستم ظریف و دقیق امتیاز بندی تشویقی برای کسانی است که داخل آن کشور تحصیل کرده باشند ، یا کسانی که مدرک تحصیلی و تخصص آنها قبلا به تایید مراجع ذیصلاح آن کشور مثل نظام پزشکی برای پزشکان رسیده باشد.
این کار باعث می شود، متخصصین بلافاصله پس از ورود به کشور، در رشته مورد نظر خود مشغول بکار شوند. آمارها نشان می دهد که در سال 2005 ، بیش از 83 درصد مهاجران در استرالیا،موفق به یافتن شغل شدند که از این میزان، 63 درصد آنها در رشته تخصصی خود مشغول بکار بوده اند. این رقم برای مهاجران کانادایی به ترتیب 66 و 33 درصد بوده است. یکی از اساتید دانشگاه ملبورن استرالیا معتقد است در کانادا، هیج رابطه ای بین سیستم امتیاز بندی و واقعیت نیاز بازار کار وجود ندارد، چرا که شرایط لازم برای تصدی یک شغل را کارفرماها تعیین می کنند نه دولت. در انگلیس مهاجران آینده می توانند برای مجوز کار در آن کشور ، درخواست نمایند، سیستم امتیازبندی انگلیس تحت شرایط سخت تخصصی ، تقریبا مشابه کاناداست، اما مختص دوران آزمایشی است و متقاضیان حداکثر 5 سال فرصت دارند تا دریافت ویزای دائم ، درآمد خود را به حد قابل قبول برسانند.قانون جدید مهاجرت تاکنون از سه مرحله رأی گیری در مجلس عوام گذشته و برای اجرا نیازمند تصویب در مجلس سنا است.